Freelancer'lar İçin Sözleşme Rehberi: Haklarınızı Koruyun
Serbest çalışan olarak müşterilerinizle nasıl sözleşme yapmalısınız? Ödeme garantisi, telif hakları, revizyon sınırları ve daha fazlası.
Freelancer Olarak Neden Sözleşme Yapmalısınız?
Serbest çalışanların en büyük hatası sözleşme yapmadan işe başlamaktır. "Güveniyorum", "Tanıdık" gibi düşünceler sizi korumaz. Profesyonel bir sözleşme hem sizi hem müşterinizi korur.
Freelancer Sözleşmesinde Olması Gerekenler
1. Proje Kapsamı (Scope of Work)
Yapılacak işin detaylı tanımı çok önemlidir. Ne yapılacak, ne yapılmayacak açıkça belirtilmelidir. Belirsiz kapsam, "scope creep" denilen sürekli ek taleplere yol açar.
2. Teslimat Tarihleri
Her aşama için net tarihler belirleyin. Müşteriden beklenen geri bildirimlerin de tarihleri olmalıdır. Müşteri gecikmesi durumunda teslimat tarihlerinin kayacağını belirtin.
3. Ücret ve Ödeme Planı
Toplam ücret, ödeme aşamaları ve vadeleri net olmalıdır. Önerilen yapı:
- %30-50 başlangıç ödemesi (işe başlamadan önce)
- %25-35 ara ödeme (projenin ortasında)
- %25-35 final ödeme (teslimatta)
4. Revizyon Hakları
Kaç revizyon hakkı dahil olduğunu belirtin. Genellikle 2-3 revizyon turu yeterlidir. Ek revizyonlar için saatlik veya paket ücret belirleyin.
5. Telif ve Fikri Mülkiyet
Üretilen içeriğin hakları kime ait olacak? İki seçenek vardır:
- Tam devir: Tüm haklar müşteriye geçer
- Lisans: Haklar sizde kalır, müşteriye kullanım hakkı verilir
Portfolyonuzda kullanım hakkınızı saklı tutun.
6. Gizlilik
Müşterinin ticari sırlarını koruma yükümlülüğünüz ve müşterinin sizin çalışma yöntemlerinizi paylaşmama yükümlülüğü.
7. İptal ve Fesih
Proje iptal edilirse ne olacak? Yapılan işin ödemesi, iade koşulları ve ihbar süreleri belirtilmelidir.
8. Geç Ödeme
Ödeme gecikmelerinde uygulanacak gecikme faizi veya ek ücretler. Örneğin: "30 gün gecikme sonrası aylık %2 faiz uygulanır."
Sık Yapılan Hatalar
- Sözleşme yapmadan işe başlamak
- Ön ödeme almamak
- Revizyon sınırı koymamak
- Telif haklarını netleştirmemek
- Kapsam dışı işleri ücretsiz yapmak
Müşteri İtiraz Ederse?
Profesyonel müşteriler sözleşmeyi normal karşılar. İtiraz eden müşteri genellikle sorunlu müşteridir. Sözleşme yapmak istemeyenlerle çalışmaktan kaçının.
Sonuç
Sözleşme yapmak profesyonelliğin göstergesidir. Sözleşmatik ile freelancer sözleşmenizi dakikalar içinde oluşturabilirsiniz.